Xəbər lenti
Axtar
Ən çox oxunan
  • Ermənilər Laçını minalayır: Bakı NƏ ETMƏLİDİR?
  • Zəngilanın baş planı açıqlandı
  • Azərbaycan-Türk Xalqları Qardaşlığı İctimai Birliyinin rəhbərliyi Balakən rayonunda işgüzar səfərdə olub
  • Bu gün milli mətbuatımızın banisi Həsən bəy Zərdabinin doğum günüdür
  • NASA astronavtı kosmosda torpaqsız bitki yetişdirdi
  • Mehriban Əliyevadan Silahlı Qüvvələr Günü ilə bağlı PAYLAŞIM
  • Prezident Silahlı Qüvvələr Günü münasibətilə paylaşım etdi - FOTO
  • Türk dünyası ilə bağlı dərsliklər qəbul edildi - FOTO
  • Xaricdə təhsil almaq istəyənlərin nəzərinə...
  • İlham Əliyev: "Özbək və Azərbaycan xalqları bir yumruq kimi birlikdə olacağıq"
  • Şok iddia: ölülərlə danışmaq mümkün olacaq
  • Xaricdən idarə olunan feyk hesablarla şantaj halları var - XƏBƏRDARLIQ
  • İlkin Süleymanovun məhkəməsi: Nərmin Quliyevanı sonuncu dəfə görən şahid DANIŞDI
  • Rövşən Əkbərovun səhhətində PROBLEM YARANDI
  • ŞƏHİD İLQAR VERDİYEVİN "ANDINA SADİQ OĞUL"FİLMİNİN TƏQDİMAT MƏRASİMİ KEÇİRİLİB
  • "Əziz Şuşa, Sən Azadsan!".
  • Fitrə zəkatı nə qədər verilməlidir? - Video
  • İlham Əliyev Emmanuel Makronu təbrik etdi
  • “WhatsApp”a yeni funksiya əlavə edilib - Gizli fotolara giriş...
  • Soyqırımdan danışanlar Xocalıya baxsınlar – Hulusi Kılıç
  • "Azərbaycan-Türk Xalqları Qardaşlığı" İctimai Birliyinin fəaliyyətindən bəhs edən jurnalın təqdimatı keçirildi
  • Dünya azərbaycanlılarının Şuşa Zirvəsi: Diasporumuzun tarixi inkişaf yolu
  • Qədr gecələri nə vaxtdır? - QMİ
  • Deputat: "Operativ Qərargahdan xoş xəbərlər veriləcək" - VİDEO
  • Azərbaycanla 10 mühüm saziş imzalandı - Japarov
  • 29 May 2022, 13:30   
        197
    Azərbaycanlıların Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı ciddi səhvi

    BAKI-XEBERTV.AZ


    Azərbaycanlıların Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı ciddi səhvi
    Sonuncu dəfə millət vəkili Ziyafət Əsgərov müsahibəsində bu məsələyə toxunmuşdu, məntiq isə buna yönəlib: Ermənistana Laçın dəhlizi verilibsə, Azərbaycana da Zəngəzur dəhlizi verilməlidir!

    Bu, Azərbaycanda politoloq və millət vəkillərinin vaxtaşırı istifadə etdiyi analogiyadır və olduqca yanlışdır.

    Laçın vaxtilə ona görə “dəhliz” status daşıyırdı ki, o yol Ermənistanla Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti arasında əlaqənin maneəsiz qurulmasına xidmət edirdi.

    DQMV 1991-ci ildə de-yure, 2020-ci ilin 10 noyabrında isə de-fakto ləğv edilib; Azərbaycanın tərkibində Dağlıq Qarabağ adlı inzibati ərazi vahidi belə yoxdur – rayonlar var və Qarabağ iqtisadi zonasının bir hissəsində müvəqqəti yerləşdirilmiş rus sülhməramlı qüvvələrinin himayəsində hazırda rəsmən təsdiqlənmiş rəqəmlərə görə, 27 min erməni yaşayır.

    27 min erməniyə Azərbaycanın gələcəkdə hətta mədəni status verəcəyi də istisna edilir: yerli, lokal bələdiyyə seçkilərində erməni kəndləri öz bələdiyyə sədrlərini seçə bilərlər – bu qədər, bitdi.

    Prezident İlham Əliyev bir neçə gün öncə Ermənistan rəhbərliyinin “status” barədə heç bir danışıq aparmayacağını şifahi vəd etdiyini də xatırlatdı və rəsmi İrəvanın bu vədindən qaçmağının ona nəyə başa gələcəyinə işarə etdi.

    Beləliklə, belə bir inzibati vahid, muxtar qurum yoxdur, olması da gözlənilmir. Bu baxımdan Laçın yolunun “dəhliz” adlanmasının özü ciddi müzakirə predmetidir.

    Azərbaycanın qərb rayonlarını Naxçıvanla birləşdirəcək Zəngəzur yolu isə tamamilə fərqli statusdadır. Bu yol bir ölkəni əsas ərazisindən kənarda qalan anklavı ilə birləşdirməlidir.

    Beynəlxalq praktikada analogiyaları var. Bunlardan bizə münasib olanı Kalininqrad vilayətidir. Ona görə “münasib olan” yazırıq ki, Rusiyanın Azərbaycanın Qarabağ bölgəsinin bir hissəsində sülhməramlısı yerləşir və Ermənistan-Azərbaycan nizamlamasında əsas rol oynayan ölkələrdən biridir.

    Rusiya özü Kalininqradla hansı formada əlaqə saxlayırsa və beynəlxalq hüquq ona necə haqq tanıyıbsa, Azərbaycanın da qərb rayonları ilə Naxçıvanı birləşdirən yol o statusda olmalıdır.

    Azərbaycan kommunikasiyaların açılmasında və Zəngəzur dəhlizi məsələsində Ermənistanın da maraqlarını qoruduğunu və bu yolun ümumi istifadədə olması yönündə ritorikası Ermənistana misilsiz güzəştdir. Halbuki Azərbaycan Naxçıvanla əlaqəsinin maneəsiz təmin olunmasını tələb etməkdə tam haqlıdır – 2020-ci il 10 noyabr bəyanatının 9-cu bəndinə bir də baxın:

    “Ermənistan Respublikası vətəndaşların, nəqliyyat vasitələrinin və yüklərin hər iki istiqamətdə maneəsiz hərəkətinin təşkili məqsədilə Azərbaycan Respublikasının qərb rayonları və Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında nəqliyyat əlaqəsinin təhlükəsizliyinə zəmanət verir. Nəqliyyat əlaqəsi üzrə nəzarəti Rusiyanın Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin sərhəd xidmətinin orqanları həyata keçirir. Tərəflərin razılığı əsasında Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə Azərbaycanın qərb rayonlarını birləşdirən yeni nəqliyyat kommunikasiyalarının inşası təmin ediləcək”.

    Göründüyü kimi, Cənubi Qafqazda kommunikasiyaların açılması tamamilə ayrı məsələdir, ancaq 10 noyabr 2020-ci il bəyanatının 9-cu bəndinin tələbi tam ayrıdır. Burda kommunikasiya əlaqələrinin açılması tam ayrı vurğu ilə göstərilir (“Bölgədəki bütün iqtisadi və nəqliyyat əlaqələri bərpa edilir”) və bura Qazax istiqamətindən Ermənistana gedən dəmir yolu da daxildir. Ancaq Azərbaycanın qərb rayonları ilə naxçıvanı birləşdirən nəqliyyat əlaqəsi tamamilə fərqli vurğulanır.

    O ki qaldı Azərbaycanın Ermənistanla Qarabağda yaşayan ermənilərin əlaqəsini təmin etmək üçün yeni yol tikməsinə, bunu sadəcə, humanist bir akt kimi qiymətləndirmək lazımdır.

    Ümumilikdə isə “Laçın dəhlizi” anlayışı ən qısa müddətdən leksikondan və danışıqlardan çıxmalıdır. Hansı ölkənin daxilində yaşayan etnik azlıq qonşu ölkə ilə “dəhliz” statusu olan yolla birləşir?

    Bakıdan bu tələb edilirsə, onda Azərbaycana Dərbəndə gedib-gəlmək üçün “dəhlizi” Rusiya, Borçalıya maneəsiz, vergisiz, yol haqqısız gedib-gəlmək üçün Gürcüstan dəhliz verməlidir.

    Əlbəttə, Laçın yolu ona görə “dəhliz” statusu almışdı ki, Azərbaycanın böyük bir ərazisi ermənilər tərəfindən işğal olunmuşdu və ermənilər danışıqlarda istənilən şərtləri diktə edə bilirdilər. Bəs indi? Qalib bizik, bizim şərtlərimiz əsasdır və bu vaxta qədər olan bütün ədalətsiz güzəştlər ləğv edilməlidir.

    Bu, ilk növbədə millət vəkillərinin, politoloqların gündəmindən çıxmalı, analogiyalar apararkən ciddi siyasi səhvlərə yol verilməməli, tədricən – yəni rus sülhməramlılarının çıxma vaxtı ərəfəsində ölkənin siyasi gündəminə çevrilməli və məsələyə nöqtə qoyulmalıdır.

    Laçın yolu – yalnız qonşu ölkə ilə Azərbaycan vətəndaşılarının əlaqəsini təmin edən yoldur: o yolun girişində gömrük, sərhəd xidməti və s. fəaliyyət göstərməli, gediş-gəliş nəzarətdə olmalıdır.


    axar.az
    loading...